شنبه ۴ مرداد ۱۳۹۳  برای اطلاع از برنامه ها و مهمترین اخبار مجمع مطالبه مردمی، عدد 9 را به شماره 30007650004223 پیامک کنید.  Saturday 26 July 2014  


   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   

 

 جستجو 

 

 

 عضويت در خبرنامه 

  
 

خروجی های مطلب



 

 آمارها 

کاربران بر خط: 24
امروز: 8822352
ديروز: 5802
مجموع: 13903354
مطالب ثبت شده: 6545
 

 
     هنر و ادبيات انقلاب:  
 
 
شعر مقاومت ايران در دوره معاصر
 
کد مطلب: 5074
تاريخ: دوشنبه ۱۲ اسفند ۱۳۸۷
منبع: گفتگو با علي محمد مودب، شاعر و پژوهشگر
درجه: مهم

يادداشت: روسها بسياري از شاعران خود را به دنيا معرفي کردند اما ما کمتر اين کار را انجام داديم. شاعري مثل سلمان هراتي هرچند که در جواني از دنيا رفت اما قابليت اين را دارد که به دنيا معرفي شود. همچنين بقيه شاعران که در حوزه انديشه انقلاب باليدند. قيصر، صفارزاده، دکتر گرماردي و سيد حسن حسيني و …
   
 
 
  "علي محمد مودب" را اول بار با شعري شناختم که براي عروس 9 ساله شهرشان سروده بود. دختر کوچکي که به خاطر اعتياد پدرش شوهرش داده بودند.


برخيز گيسوان عروسي‌ات مال باد

گلبرگ‌هاي ت‍ُرد لبانت حلال باد

...

حالا تو مي‌روي، پدرت مي‌ك‍ِشد تو را

در گوشه‌هاي دلكش فكر و خيال باد

حالا تو مي‌روي، پدرت مي‌رود به باد

بر باد مي‌رويم همه، از دست سال باد

ترياك مي‌شوند دو چشم سياه تو

ترياك مي‌شود تن‌ ِ تو خوش به حال باد


چند روز پيش شعري در حوزه مقاومت و با موضوع غزه از آقاي مودب منتشر شد و بهانه اي دست باشگاه جواني برنا داد تادر مورد شعر مقاومت گفتگويي با او انجام دهد که البته بخش هايي از آن شعر را در انتهاي مصاحبه مي خوانيد.

***
علي محمد مودب سال 55 در تربت جام متولد شده است. از او تا کنون چند مجموعه شعر با عنوان هاي "عاشقانه هاي پسر نوح"، "همين قدر مي فهميدم از جنگ"، "مرده هاي حرفه اي"، "الف هاي غلط"، "عطر هيچ گلي نيست" و "دروغ هاي…" به چاپ رسيده است؛ شعر خواني او را هم که در مقابل رهبر انقلاب به ياد داريد... اين شاعر خوش ذوق داري فعاليت هاي مطبوعاتي هم بوده تا کنون در دوره ها و مسابقات مختلف هم برگزيده شده و هم داور بوده است.


آقاي مودب خصوصيات شعر مقاومت ايران در دوره معاصر را چه مي بينيد؟

عمده ويژگي شعر مقاومت معاصر گره خوردن با انديشه انقلابي امام خيميني (ره) است. مولفه هاي اصيل اين انديشه هم از قيام عاشورا و مفهوم انتظار در تفکر شيعي گرفته شده است و جمله امام که فرمودند "خون بر شمشير پيروز است". ادبيات مقاومت ايران را انديشه امام خميني(ره) متحول و رنگ شيعي آن را خيلي پررنگ‌تر کرد. مهمترين ويژگي تفکري آن هم انتظار و عاشورا است. ولي معاصريت ادبيات مقاومت ايران با مواجه جدي اسلام با اردوگاه شرک جهاني است.


شعر مقاومت را از آئيني جدا مي دانيد؟

نمي توان سوال را اينگونه جواب داد اما مي توان گفت شعر مقاومت از آئيني تاثير گرفته است و به نوعي بخشي از شعر آئيني است. اگر موضوع شعر آئيني را اختصارا سخن گفتن درباره موضوعات و شخصيت هاي برجسته مذهبي بدانيم، شعر مقاومت به اينگونه نيست اما تاثيرات مهمي از شعر آييني گرفته و به پديده هاي روز با نگاه شيعي مي پردازد.


اگر بخواهيم مقايسه اي بين شعر مقاومتي ايران با ساير کشورها داشته باشيم، توانايي شاعران ايراني را چطور ارزيابي مي کنيد؟

ما در زمان درگيري و جنگ و همچنين انقلاب نياز داشتيم که ادبيات و خصوصا شعر ما فوري توليد شود و اين شعر وظايفي را به عده داشت. به همين دليل در آن دوره بخشي از جنبه شعريت را از دست داديم. در اين دوره با اتکا به برخي يافته هاي همان دوره جنگ و انقلاب، ادبيات داستاني و شعري در حال شکل گرفتن است و به طور جدي مي تواند در جهان حرفي براي گفتن داشته باشد. منتها ما در مرحله تاثيرپذيري بوديم و الان کم‌کم داريم وارد مرحله تاثيرگذاري مي شويم و اينکه بتوانيم تاثيرگذاري ادبيات انقلاب را در دنيا افزايش دهيم به همت شاعران انقلاب بر مي گردد و اينکه بتوانند مولفه هاي فکري و هنري اين ادبيات را جدي تر در کارهايشان دنبال کنند... بعد هم همت مترجمان و منتقدان را مي طلبد.


شاعران در آن دوره از چه تاثير مي گرفتند، انقلاب و جنگ يا ...؟

در موقعيت انقلاب ما در حال درک کردن بوديم و در مقام بيان نه! پديده بزرگ انقلاب اسلامي که در جهان معاصر اتفاق يگانه و بزرگي بود داشت درک مي شد و طبيعتا وقتي در حادثه هستيم بيان هنري سخت است. اما بخش ديگر هم تاثيرپذيري از شعر مقاومت جهان بود که الگوهاي پيش ساخته و در دسترسي براي حرف زدن در حوزه مقاومت به ما ارائه مي داد. خوب اين دو مسئله با هم داشت اتفاق مي افتاد. در اين دهه و دوره مي توان شعر و داستان مقاومت را جدي تر و بدون تاثيرپذيري پي گيري کرد.


چقدر موفق شديم شعر مقاومت را به جهان عرضه کنيم و اتفاقاتي مثل انقلاب و جنگ را با شعر به جهان معرفي کنيم؟

خوشبختانه انديشه امام با خودشان، ياران برجسته شان و حوادث سياسي و نظامي که در سالهاي گذشته افتاد به جهان صادر شد و شما مي بينيد امروز در ماجراي غزه به وضوح تاثير انقلاب اسلامي در جهان مشخص است. ولي انتقال انديشه از رهگذر ادبيات و هنر عمق و تاثيرگذاري اش بيشتر است.
اما اگر اين اتفاق کمتر افتاده است بخشي از آن کم کاري هنرمندان و مولفان ماست ولي بخشي از آن هم انصافا کم کاري حوزه ترجمه و نقد است. متاسفانه به دليل انفعالي که در مقابل غرب داشتيم مترجمان و رسانه هاي ما بيشتر به بازتاب وقايع آن طرف دنيا بسنده کردند و اينکه حالا بياييم و ساز و کارهايي ايجاد کنيم که اتفاقات فرهنگي و هنري درون کشور ما هم منعکس شود خيلي کم کار شده است. درگير مسائل سياسي و تبليغاتي شديم و از اهميت فرهنگ غافل.


نتوانستيم آنطور که بايد شعر خود را در حوزه مقاومت ترجمه و منتشر کنيم؟

روسها بسياري از شاعران خود را به دنيا معرفي کردند اما ما کمتر اين کار را انجام داديم. شاعري مثل سلمان هراتي هرچند که در جواني از دنيا رفت اما قابليت اين را دارد که به دنيا معرفي شود. همچنين بقيه شاعران که در حوزه انديشه انقلاب باليدند. قيصر، صفارزاده، دکتر گرماردي و سيد حسن حسيني و … اينها شاعراني هستند که اشعارشان جاي کار دارد و مي شود خيلي از کارهايشان را ترجمه و منتشر کرد.
لااقل بياييم در حوزه زبانهاي کشورهاي همسايه مثل ترکي، عربي و زبانهايي که از نظر ريشه فرهنگي به ما نزديک هستند کار کنيم. خيلي نياز است که انديشه و هنر و فرهنگ انقلاب اسلامي براي مسلماناني که همدليشان با ما بيشتر است ترجمه کنيم. اين نهضت جدي را مي طلبد که شعر و داستان در حوزه انقلاب اسلامي را براي آنان ترجمه کنيم. ما مي بينيم که آنها اين کار را مي کنند و شاعران جوان ترکيه هم شعرهايشان ترجمه مي شود و به اين طرف مي آيد و يا شاعر 30 ساله فرانسوي شعرش ترجمه شده و به ايران مي آيد.
کشورهاي ديگر بايد انديشه انقلاب اسلامي را در قالب فرهنگ دريافت کنند. اين دغدغه را هم مسئولان فرهنگي بايد داشته باشند که بين شاعران و انتشاراتي هاي ما و مترجمان و اتشاراتي هاي مقصد رابطه هايي را برقرار کنند و اين نبايد دغدغه شاعر باشد.

وظيفه شعر مقاومت چيست؟

به نظرم مقاومت فرهنگي خيلي جدي تر و پيش تر از مقاومت سياسي و نظامي آغاز مي شود و بايد هم همينطور باشد. مقاومت فرهنگي زماني شروع مي شود که نبرد در جغرافياي فرهنگي شروع شده است و هنوز به جغرافياي سياسي و نظامي کشيده نشده است. شاعر مقاومت همزمان با رزمندگان عکس العمل نشان نداده و خيلي پيش تر به کار شروع مي کند.


به نظر مي رسد بعد يا همزمان با نبرد ادبيات مقاومت شروع به کار مي کند، مثل همين شعرهايي که براي غزه سروده مي شود…

شعر مقاومت دو نوع است. يک نوع همين تاثيرات طبيعي صحنه درگيري است و شهادت و کشته شدن و مرثيه و شعرهاي حماسي که متناسب با تشويق به مقاومت است. يک نوع ديگر شعر مقاومتي است که پيش از درگيري نشانه هاي جدال را ديده و عکس العمل نشان مي دهد و به آگاهي فرا مي خواند. مقاومت اين نوع شعر بيدار کردن اجتماع است و پيش از آنکه حمله اي صورت گيرد زمينه هاي دفاع را ايجاد مي کند.
از هر دو نوع اين شعرها داريم. نوع دوم جدي تر است و مدام اهل انديشه و مردم را مورد خطاب قرار مي دهد و دعوت به بيداري مي کند تا پيش از آنکه نبرد سياسي و نظامي آغاز شود در عرصه فرهنگ آسيب ها را گوشزد مي کند و دفاع را در زمان نبرد فرهنگي آماده مي کند. در شعرهاي شاعران برجسته انقلاب اسلامي مثلا در شعرهاي قزوه به نوعي از اخلاقي که در بين مردم در دوره خاصي در حال رايج شدن بود هشدار مي دهد. اخلاقي مثل رفاه زدگي که نتيجه يک نبرد فرهنگي بود در حال تاثر گذاري در جامعه بود. شاعر با شعرهايش با اخلاق رفاه زدگي و تجمل و … مقابله مي کند وقتي آنکه دشمن با ابزار فرهنگي، هنري و اقتصادي وارد صحنه شده است.

ممنون از فرصتي که در اختيار باشگاه جواني برنا قرار داديد!


و اما شعر آقاي مودب با نام آدم‌هاي مقطعه( کامل شعر را در وبلاگ سجيل بخوانيد).

C

D

DVD

LCD

LSD

LG

حروف قطعه‌قطعه نازل مي‌شوند

حروف قطعه‌قطعه‌مان مي‌کنند

ما آدم‌هاي مقطّعه‌ايم

محصول نسل جديد رايانه‌هاي Microsoft

و Ford خداي عصر جديد،

پيامبرانش را

با پيام‌هاي بازرگاني به سوي ما مي‌فرستد:

«C

D

DVD

LCD

LSD

LG

ما شما را بيهوده زنده نمي‌گذاريم

شما زنده‌ايد

تا باLiberal democracy تفاوت را احساس کنيد

زندگي دکمه بازگشت ندارد

اما هرگاه ميل‌مان بکشد

دکمه‌هاي مرگ‌تان را مي‌فشاريم

پس آيا نشانه‌هاي ما را در هيروشيما نمي‌بينيد؟

آيا عبرت نمي‌گيريد از ويتنام؟

از عراق و افغانستان؟

اين است عطاي Leviathan:

آزادي به قيمت امنيت

مغز در مقابل شکم

نفت در برابر غذا

ما شما را بيهوده زنده نمي‌گذاريم

شما زنده‌ايد تا خريد کنيد...»

3

امروز

فقط مي‌توانيم اشک بريزيم براي غزه

با قطره‌هايي به بزرگي زيتون

چراکه ديروز

به پسته خندان دل بسته‌ايم

امروز ما در حال توسعه هستيم

قلب‌هاي کلنگي ما را

بيل‌هاي مکانيکي شخم زده‌اند

و ميان آشپزخانه‌هاي Open و توالت‌هاي فرنگي

سرگردان شده‌ايم

امروز براي مقابله با ناوهاي تمدن‌بر

به انواع گفتمان‌هاي وارداتي

و ترجمه‌هاي مختلف، از لوياتان Hobbes

تا پايان تاريخFokoyama

تا بُن دندان مسلح شده‌ايم

و مي‌توانيم ساعت‌ها در قطارهاي چيني مترو

درباره انتظار بشر از دين فَک بزنيم

امروز ما در حال توسعه هستيم

مردانِ ‌ Afline

دخترانِ MP3, و MP4

و کودکانِ پيام‌گير

شبکه‌هاي متنوع قرآن و معارف

و مسابقه‌هاي هميشگي پيامِ کوتاه

C

D

DVD

LCD

LSD

LG

تا کره جنوبي هست

نيازي به نيم‌کره‌هاي مغزمان نداريم

و مي‌توانيم با خيال راحت

پربيننده‌ترين‌هاي Google را جست‌وجو کنيم

 
     

 
 
      ديدگاهها:  
 

پست الکترونيک:



حروف عکس را با رعایت بزرگ و کوچکی حروف تایپ کنید

 

بازگشت


Send mail to info@motalebe.ir with questions or comments about this web site.
Copyright © 2014 motalebe.ir